عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
52
منازل السائرين ( فارسى )
فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ . « 1 » نه شما بلكه خدا كافران را كشت . در وادى بحر معانى سالك ، همه چيز را از خود سلب مىكند و در ارادهء الهى محو مىشود و هرچه مىبيند در آينهء وصف جمال يار مىبيند . به قول حافظ : بعد از اين روى منم و آينهء وصف جمال * كه در آنجا خبر از جلوهء ذاتم دادند خداوند متعال براى سلب فاعليت در فعل بندگان در قرآن كريم مثالهاى روشنى مىزند ، نظير : أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ ، أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ ؟ « 2 » آيا شما فرزندانتان را خلق مىكنيد يا ما خالق آنان هستيم ؟ أَ فَرَأَيْتُمْ ما تَحْرُثُونَ أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ ؟ « 3 » آنچه شما كشت مىكنيد ، آيا شما زارع واقعى هستيد يا ما زراعتگريم ؟ اينجاست كه انسان به راز ابيات شيرين حافظ پىمىبرد : بارها گفتهام و بار دگر مىگويم * كه من دلشده اين ره نه به خود مىپويم دربر آينه طوطى صفتم داشتهاند * آنچه استاد ازل گفت بگو مىگويم خنده و گريهء عشاق ز جايى دگر است * مىسرايم به شب و وقت سحر مىمويم
--> ( 1 ) . افعال / 17 . ( 2 ) . واقعه / 58 و 59 . ( 3 ) . واقعه / 63 و 64 .